Provincievlaggen van Nederland

Nederland telt twaalf provincies, elk met een eigen vlag. Maar welke vlag hangt het hoogst? En hoe combineert u een provincievlag correct met de nationale driekleur?

De nationale vlag gaat altijd voor

De eerste en belangrijkste regel bij het combineren van vlaggen is helder: de Nederlandse nationale vlag heeft altijd de hoogste of meest ereplaats. Dit is vastgelegd in de officiële vlaginstructie van de Rijksoverheid. Een provincievlag, gemeentevlag of bedrijfsvlag hangt nooit hoger dan de rood-wit-blauwe driekleur.

Bij twee masten naast elkaar hangt de nationale vlag aan de linkermast gezien vanuit het gebouw — dat is de rechterkant voor een beschouwer die naar het gebouw kijkt. Bij meerdere masten op een rij staat de nationale vlag in het midden, of als de masten niet in een rij staan, op de meest prominente positie.

Gelijke hoogte is toegestaan. U mag een provincievlag wel op gelijke hoogte als de nationale vlag hangen, als de masten even hoog zijn en de vlaggen naast elkaar hangen. Maar de nationale vlag heeft dan de ereplaats (linkerhand van het gebouw, of het midden bij drie masten).

De twaalf provincievlaggen

Elke provincie heeft in de loop van de twintigste eeuw een officiële vlag geadopteerd, veelal gebaseerd op het wapen of de kleuren van de provincie. Hieronder een overzicht van alle twaalf provincies.

Groningen

De vlag van Groningen is horizontaal gedeeld in donkerblauw (boven) en rood (onder), met het Groningse wapen — een gouden adelaar — in het midden. De adelaar staat symbool voor de onafhankelijkheidsgeest van de Groningers.

Friesland

De Friese vlag is de bekendste van alle provincievlaggen. Op een blauw-wit gestreepte achtergrond (diagonale banen) staan gele pompeblêden (waterlelies) met rode kliugen (harten). De vlag wordt door Friezen met uitzonderlijke trots gevoerd en is ook buiten Nederland herkenbaar.

Drenthe

De vlag van Drenthe is diagonaal gedeeld in rood (linksboven) en goud/geel (rechtsonder). Deze kleuren zijn ontleend aan het historische wapen van de provincie. Drenthe adopteerde deze vlag officieel in 1947.

Overijssel

Overijssel voert een vlag met twee horizontale banen: blauw boven en geel (goud) onder. De kleuren zijn ontleend aan het historische wapen van het graafschap Overijssel. De vlag is in 1948 officieel vastgesteld.

Gelderland

Ook Gelderland voert de kleuren blauw en goud, ontleend aan het hertogdom Gelre. De vlag bestaat uit twee horizontale banen in deze kleuren. Het wapen met de Gelderse leeuw is herkenbaar op officiële uitingen van de provincie.

Utrecht

De vlag van Utrecht bestaat uit afwisselend rode en witte horizontale banen, ontleend aan het bisschoppelijk wapen van het Sticht Utrecht. De rood-witte kleuren zijn typerend voor de provincie en zijn ook terug te vinden in het wapen van de stad Utrecht.

Noord-Holland

De vlag van Noord-Holland is horizontaal gedeeld in goud/geel (boven) en rood (onder). Deze kleuren zijn ontleend aan het graafschap Holland. De vlag wordt onder meer gehesen op het provinciehuis in Haarlem.

Zuid-Holland

Zuid-Holland voert een vlag met groen boven en wit (zilver) onder. De kleuren zijn eveneens ontleend aan het graafschap Holland. De vlag verschilt daarmee bewust van die van Noord-Holland, hoewel beide provincies hun oorsprong delen.

Zeeland

De Zeeuwse vlag is diagonaal gestreept in rood en wit (goud/zilver), met een Zeeuwse leeuw in het midden — omgeven door golvende lijnen die het water verbeelden. "Luctor et emergo" (ik worstel en kom boven) is het motto dat bij deze vlag hoort.

Noord-Brabant

Noord-Brabant voert een blauwe vlag met gouden Brabantse leeuwen. De kleur blauw met het goud van de leeuwen verwijst naar het hertogdom Brabant. De vlag is een van de eenvoudigere qua kleurenschema, maar zeer herkenbaar in de provincie.

Limburg

De vlag van Limburg is horizontaal gedeeld in goud/geel (boven) en blauw (onder), met een rode Limburgse leeuw in het midden. De kleuren zijn ontleend aan het hertogdom Limburg. De Limburgse identiteit is sterk verbonden met deze vlag.

Flevoland

Flevoland is de jongste provincie van Nederland (officieel in 1986). De vlag toont de drie elementen van de provincie: blauw voor het water en het IJsselmeer, geel voor het nieuwe land, en een rood kruis als symbool voor de menselijke daad van het droogleggen. Een moderne vlag voor een moderne provincie.

Regels voor het combineren van vlaggen

Wilt u zowel de nationale vlag als de provincievlag hijsen? Dan zijn er een paar richtlijnen om in gedachten te houden.

Twee masten naast elkaar

Bij twee masten hangt de nationale vlag aan de linkermast gezien vanuit het gebouw. Dat is de meest ereplaats. De provincievlag hangt rechts ervan. Voor een toeschouwer die naar het gebouw kijkt is de nationale vlag dus aan de rechterkant zichtbaar.

Drie masten of meer

Bij drie masten staat de nationale vlag in het midden. De provincievlag en eventuele andere vlaggen hangen links en rechts daarvan. Bij een even aantal masten staat de nationale vlag op de meest prominente positie, doorgaans links gezien vanuit het gebouw.

Hoogte van de masten

Zijn alle masten even hoog, dan mag de provincievlag op gelijke hoogte hangen als de nationale vlag. Zijn de masten ongelijk van hoogte, dan hangt de nationale vlag aan de hoogste mast.

Halfstok en provincievlag

Hangt de nationale vlag halfstok (bij rouw of herdenking), dan hangt u de provincievlag ook halfstok. Het is niet passend om de provincievlag voluit te hijsen terwijl de nationale vlag halfstok hangt.